Ένα αποτρόπαιο έγκλημα

Δημοσιευμένο άρθρο του Κώστα Χρυσόγονου στο ΕΘΝΟΣ 18/08

Η σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων αποτελεί ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα. Το φάσμα είναι μεγάλο και περιλαμβάνει από έκθεση σε πορνογραφικό υλικό μέχρι λεκτική ή μη σεξουαλική παρενόχληση και βιασμό. Οι έρευνες πιστοποιούν πως λαμβάνει χώρα πιο συχνά απ' όσο φαντάζεται κανείς: συγκεκριμένα, στοιχεία που δημοσιεύτηκαν το 2014 δείχνουν πως στην Ελλάδα ένα στα είκοσι παιδιά έχει πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης, ενώ στην Ευρώπη υπολογίζεται ότι 18.000.000 παιδιά έχουν υποστεί κάποια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Η φύση του εγκλήματος όμως είναι τέτοια, ώστε τα περιστατικά συχνά δεν καταγγέλλονται, με αποτέλεσμα ο ακριβής αριθμός να παραμένει άγνωστος.

Μια μορφή του φαινομένου που βρίσκεται σε άνοδο τα τελευταία χρόνια είναι η σεξουαλική κακοποίηση στο Διαδίκτυο, καθώς η ευρεία χρήση του και η χρήση των κοινωνικών μέσων δικτύωσης προσφέρουν μεγαλύτερο και ευκολότερο πεδίο δράσης για τους παιδόφιλους και καθιστούν τους ανηλίκους πιο ευάλωτους. Σε επίπεδο δράσεων, δύο είναι οι σημαντικές πρωτοβουλίες που πρέπει να αναφερθούν. Η πρώτη είναι η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Παιδιών ενάντια στη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και τη Σεξουαλική Κακοποίηση που έχει κυρωθεί από 41 κράτη. Η Σύμβαση εστιάζει στα μέτρα πρόληψης, ενώ αναφέρεται και στη λήψη μέτρων για την ποινικοποίηση συγκεκριμένων συμπεριφορών, καθώς και για την παροχή βοήθειας στα θύματα που χρήζουν σωματικής και ψυχοκοινωνικής στήριξης. Περαιτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει την Οδηγία 2011/93 σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας που φιλοδοξεί να συμβάλει στην καταπολέμηση του φαινομένου με την ποινικοποίηση των αντίστοιχων πράξεων.

Εν τούτοις, παρά την ύπαρξη νομικά δεσμευτικών πράξεων, εξακολουθεί να υφίσταται σημαντικό χάσμα μεταξύ των κρατών- μελών σε ό,τι αφορά τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί και την εφαρμογή τους. Για τον λόγο αυτό και προκειμένου το ζήτημα να τεθεί ψηλά στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρωτοβουλία του γράφοντος και τη σύμπραξη εννιά ακόμα ευρωβουλευτών από τρεις διαφορετικές πολιτικές ομάδες, κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γραπτή δήλωση σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο Διαδίκτυο, η οποία καλεί την Επιτροπή να προωθήσει τις βέλτιστες πρακτικές και να συνδράμει τα κράτη-μέλη στην καταπολέμηση του φαινομένου. Είναι ευθύνη των γονιών και του σχολικού περιβάλλοντος να διαπαιδαγωγήσουν σωστά τα παιδιά ώστε να ξέρουν τι κινδύνους επιφυλάσσει το Διαδίκτυο, αλλά είναι ταυτόχρονα χρέος και ευθύνη όλων μας να δημιουργήσουμε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τη νέα γενιά. 

Υπεκφυγές από την Επιτροπή σχετικά με την επικίνδυνη χρήση νανοσωματιδίων σε τρόφιμα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Βρυξέλλες, 16/08/2016

Την αδυναμία της να παρέμβει ως προς την εξασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών παραδέχθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου σχετικά με τη χρήση νανοσωματιδίων σε τρόφιμα. Χρησιμοποιώντας στοιχεία από έρευνες περιβαλλοντικών ενώσεων, ο Ευρωβουλευτής στάθηκε στη χρήση νανοσωματιδίων σε επώνυμα προϊόντα χωρίς την παράλληλη υποχρεωτική ένδειξη στη συσκευασία τους, όπως ορίζει ο κανονισμός αρ.1169/2011, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε κινδύνους την υγεία των καταναλωτών. Παράλληλα ζήτησε τη θέση της Επιτροπής ως προς τις ενέργειες που πρόκειται να κάνει απέναντι σε εταιρίες που παραπλανούν τους πολίτες με αυτό τον τρόπο. Στην απάντησή του ο Επίτροπος Andriukaitis τόνισε πως η Επιτροπή είναι ενήμερη για την παρουσία νανοσωματιδίων σε τρόφιμα, τα οποία εξετάζονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Εντούτοις υπογράμμισε πως τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την προστασία των καταναλωτών και όχι η Επιτροπή, αποφεύγοντας να δεσμευθεί για τυχόν κυρώσεις ή περιορισμούς.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης:

Προβληματισμό προκαλούν έρευνες που είδαν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα, σχετικά με την ύπαρξη νανοσωματιδίων σε τρόφιμα που πωλούνται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς τις σχετικές αναφορές και προειδοποιήσεις στις συσκευασίες τους [1]. Σύμφωνα με έρευνα της γαλλικής περιβαλλοντικής ένωσης Agir pour l’ Environment, βρέθηκαν συγκεκριμένα επώνυμα προϊόντα που περιέχουν διοξείδιο του τιτανίου με την κωδική ονομασία Ε171 καθώς και διοξείδιο του πυριτίου με την ονομασία Ε551, χωρίς να προειδοποιούν τους καταναλωτές. Βάσει του κανονισμού αρ.1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, η αναγραφή της ύπαρξης αντίστοιχων υλικών στις συσκευασίες είναι υποχρεωτική [2]. Η ύπαρξη νανοσωματιδίων σε τρόφιμα μπορεί να οδηγήσει σε κινδύνους την υγεία των πολιτών σε περιπτώσεις μεγάλης συγκέντρωσης και η προειδοποίησή τους είναι το πρώτο βήμα για την αποφυγή τέτοιων κινδύνων [3].

Ερωτάται η Επιτροπή:
– Είναι ενήμερη για τις έρευνες αυτές, καθώς και για τη συνεχώς αυξανόμενη χρησιμοποίηση νανοσωματιδίων σε τρόφιμα;
– Ποιες ενέργειες σκοπεύει να κάνει ώστε να επιβάλει κυρώσεις και περιορισμούς στις εταιρίες που χρησιμοποιούν νανοσωματίδια χωρίς να το αναγράφουν στις συσκευασίες, παραπλανώντας τους πολίτες και προκαλώντας κινδύνους για την υγεία τους;


Απάντηση του κ. Andriukaitis
εξ ονόματος της Επιτροπής (10.8.2016)

Η Επιτροπή είναι ενήμερη για την πιθανή παρουσία νανοσωματιδίων στα τρόφιμα. Το διοξείδιο του τιτανίου (E171) και το διοξείδιο του πυριτίου (E551) περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα επαναξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Η αξιολόγηση της ασφάλειας λαμβάνει υπόψη την κατανομή μεγέθους σωματιδίων και τη χρήση προσθέτων τροφίμων.

Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή της προστασίας των καταναλωτών και της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και παρακολουθούν και επαληθεύουν εάν τηρούνται οι σχετικές απαιτήσεις της νομοθεσίας αυτής από τους υπευθύνους των επιχειρήσεων τροφίμων σε όλα τα στάδια παραγωγής, μεταποίησης και διανομής. Τυχόν διορθωτικά μέτρα και κυρώσεις στους υπευθύνους των επιχειρήσεων τροφίμων σε περίπτωση παραβάσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα επιβάλλονται από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή μπορεί να ενεργεί στο πλαίσιο του ρόλου της ως θεματοφύλακα της Συνθήκης, εάν τα κράτη μέλη δεν εξασφαλίζουν την ορθή εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ.

________________________________________

[1] http://www.euractiv.com/section/agriculture-food/news/eu-food-products-found-to-contain-unlabelled-nanomaterials/

[2] http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A32011R1169

[3] https://www.sciencenews.org/article/nanoparticles-foods-raise-safety-questions 

Ικανοποιημένη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τις υποδομές επεξεργασίας λυμάτων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 12/08/2016

Ικανοποιημένη δηλώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το ποσοστό συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων στα κράτη μέλη, μετά από σχετική ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου. Βασιζόμενος σε επισημάνσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τους κινδύνους που απειλούν κατοικημένες περιοχές λόγω λυμάτων σε ύδατα και εδάφη, ο Ευρωβουλευτής είχε τονίσει την ανάγκη εντατικοποίησης της σύνδεσης νοικοκυριών με δίκτυα αποχέτευσης, ενώ παράλληλα ζητούσε από την Επιτροπή να παρουσιάσει ένα πλάνο νέων δράσεων για τη βελτίωση των σχετικών υποδομών. Στην απάντησή του ο Επίτροπος Vella εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τη μέχρι σήμερα συμμόρφωση των κρατών μελών στο ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, υπογράμμισε όμως πως η εφαρμογή των κατάλληλων συστημάτων εναπόκειται στα κράτη μέλη και οχι στην Επιτροπή. Παράλληλα υπενθύμισε πως η αξιοποίηση κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής για επενδύσεις στον τομέα των λυμάτων, είναι πάντοτε εφικτή.

Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης :

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι μια από τις βασικές διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί μια από τις προτεραιότητες της ενωσιακής χρηματοδότησης [1]. Τα λύματα των αστικών οικισμών μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα των υδάτων αλλά και του εδάφους, θέτοντας μεσοπρόθεσμα σε κίνδυνο την υγεία των Ευρωπαίων. Ήδη το 2015 σε έκθεσή του σχετικά με τη χρηματοδότηση σταθμών επεξεργασίας αστικών λυμάτων, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο τόνιζε πως οι δαπάνες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης κατά την περίοδο 2007-2013 συνέβαλαν καταλυτικά στην προώθηση της συλλογής και της επεξεργασίας λυμάτων, ενώ συνιστούσε στην Επιτροπή την εντατικοποίηση της σύνδεσης των νοικοκυριών με τα δημόσια δίκτυα αποχέτευσης [2]. Το γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 απαιτεί μείωση των εκπομπών αζώτου και φωσφόρου, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών από αστικά και βιομηχανικά λύματα και από τη χρήση λιπασμάτων [3].

Ερωτάται η Επιτροπή:

– Είναι ικανοποιημένη από τη μέχρι τώρα πρόοδο των κρατών μελών στον τομέα επεξεργασίας λυμάτων; Θεωρεί πως έχουν μειωθεί οι άμεσοι και μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για το περιβάλλον και τους πολίτες;

– Ποιες νέες δράσεις σχεδιάζει ώστε να υποστηρίξει προγράμματα χρηματοδότησης της κατασκευής ή βελτίωσης των υποδομών επεξεργασίας λυμάτων και βιολογικού καθαρισμού στα κράτη μέλη;

Απάντηση του κ. Vella

εξ ονόματος της Επιτροπής (8.8.2016)

Όπως περιγράφηκε στην τελευταία έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ [4] για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων (UWWTD [5]), η συμμόρφωση εμφανίζει, σε γενικές γραμμές, θετική τάση με την πάροδο του χρόνου. Το συμπέρασμα αυτό ισχύει για όλα τα κράτη μέλη, αν και η συμμόρφωση για τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ πριν από το 2004 είναι υψηλότερη, δεδομένου ότι η οδηγία είναι σε ισχύ για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τα τελευταία αποτελέσματα όσον αφορά την συμμόρφωση της ΕΕ-28 ανήλθαν σε 98 % για τις απαιτήσεις που σχετίζονται με τη συλλογή (άρθρο 3 της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων), και περίπου 90 % για τις απαιτήσεις δευτεροβάθμιας και αυστηρότερης επεξεργασίας (άρθρα 4 και 5 αντίστοιχα της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων).

Η σύνδεση των νοικοκυριών με τα δημόσια αποχετευτικά δίκτυα δεν ρυθμίζεται από την οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Εναπόκειται στα κράτη μέλη, μέσω των αντίστοιχων εθνικών νομοθεσιών τους, να αποφασίσουν να προχωρήσουν σε σύνδεση ή, εναλλακτικά, να εφαρμόσουν μεμονωμένα ή άλλα κατάλληλα συστήματα ώστε να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με το άρθρο 3 της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Το προαναφερθέν ποσοστό ύψους 98 % δείχνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των λυμάτων που προέρχονται από οικισμούς με υποχρεώσεις δυνάμει του άρθρου 3 αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά και, ως εκ τούτου, κατά κανόνα, ο κίνδυνος για το περιβάλλον είναι χαμηλός. Υπάρχει ακόμη περιθώριο για βελτίωση, ιδιαίτερα στα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ μετά το 2004, και η Επιτροπή παρακολουθεί τις υποθέσεις μη συμμόρφωσης.

Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες μπορούν να αξιοποιήσουν τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής για επενδύσεις στον τομέα των λυμάτων, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα για την περίοδο 2014-2020.

________________________________________

[1] Σύμφωνα με το προοίμιο του κανονισμού αριθ. 614/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της 23ης Μαΐου 2007 σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον

[2] http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR15_02/SR_DANUBE_RIVER_El.pdf

[3] Απόφαση αριθ. 1386/2013/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 «Ευημερία εντός των ορίων του πλανήτη μας» (ΕΕ L 354 της 28.12.2013, σ. 171)

[4] Έκθεση της Επιτροπής – Όγδοη έκθεση σχετικά με την κατάσταση της εφαρμογής και τα προγράμματα για την εφαρμογή (όπως απαιτείται από το άρθρο 17) της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων COM(2016)0105 final

[5] The Urban Waste Water Treatment Directive 

Δήλωση του Κώστα Χρυσόγονου στην εφημερίδα Realnews

Η δυνατότητα συλλογικής διαμαρτυρίας κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα ως ελευθερία της συνάθροισης. Η ίδια η έννοια όμως της συνάθροισης είναι συνυφασμένη με την προσωρινότητα, όπως είχε αποφανθεί ο αείμνηστος Αλέξανδρος Σβώλος (Το Σύνταγμα της Ελλάδος, 1955, τομ. Β’, σ. 195), και πάντως η ελευθερία καθορισμού του τόπου της συνάθροισης αφορά τόπους προσιτούς στον καθένα και δεν νομιμοποιεί την «κατάληψη» δημοσίων ή ιδιωτικών κτιρίων, όπως υποστήριξα σε ανύποπτο χρόνο (Κ. Χρυσόγονου, Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, 3η έκδ. 2006, σ. 482). Όλα αυτά βέβαια δεν συνεπάγονται ότι οι καταλήψεις του είδους αυτού πρέπει να αντιμετωπίζονται με πολιτικές «μηδενικής ανοχής», με «καταστολή, χημικά και ρόπαλα», όπως έσπευσαν να παρερμηνεύσουν κάποιοι. Αντίθετα, το Σύνταγμα επιτρέπει τη χρήση βίας από τη δημόσια δύναμη μόνο στα πλαίσια της αρχής της αναλογικότητας, δηλ. στο ελάχιστο δυνατό όριο και μόνο όταν αυτή είναι αναγκαία για την υπεράσπιση άλλων, υπέρτερων εννόμων αγαθών. Τα περιθώρια διαλόγου πρέπει να εξαντλούνται πάντοτε. Εξάλλου το ζητούμενο δεν είναι να επιβληθεί ο σεβασμός στη νομιμότητα δια της βίας, αλλά να εμπεδωθεί στη συνείδηση των πολιτών μέσω της διαπαιδαγώγησής τους στις αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος. Τούτο δυστυχώς δεν συμβαίνει στην Ελλάδα, όπου το μάθημα της πολιτειακής παιδείας είναι παντελώς παραγνωρισμένο και περιθωριακό στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. 

Ο Κώστας Χρυσόγονος στον Focus 103.6 FM

Οι τηλεοπτικές άδειες

Δημοσιευμένο άρθρο του Κώστα Χρυσόγονου στο ΕΘΝΟΣ 04/08


Η προκήρυξη των νέων τηλεοπτικών αδειών με βάση τον πρόσφατο νόμο 4339/2015 αποτελεί κεντρικό θέμα της επικαιρότητας, καθώς ήδη η διαδικασία προχωρεί στην τελική φάση της. Ζητούμενο στο πλαίσιο αυτό αποτελεί όχι μόνο η εισροή εσόδων στα δημόσια ταμεία από τα ποσά που θα καταβάλουν όσοι πλειοδοτήσουν για τις νέες άδειες αλλά και η θωράκιση του δημόσιου βίου απέναντι σε ποικίλους κινδύνους, οι οποίοι προκύπτουν λόγω του μεγάλου επηρεασμού της κοινής γνώμης από την τηλεόραση (βλ. Κ. Χρυσόγονου, Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, 3η εκδ. 2006, σ. 317 επ.). Συνεπώς ο κοινός νομοθέτης οφείλει τουλάχιστον να διασφαλίσει ότι δεν θα διεισδύσουν στο τηλεοπτικό τοπίο πρόσωπα ή επιχειρήσεις συνδεόμενα με το οργανωμένο έγκλημα, οικονομικό και όχι μόνο.

Η σχετική παρ. 1 του άρθρου 6 Ν. 4339/2015 περιορίζεται στην πρόβλεψη ότι, προκειμένου ορισμένη εταιρεία να λάβει μέρος σε διαγωνισμό για τη χορήγηση άδειας παρόχου περιεχομένου, οι μέτοχοι (με ποσοστό πάνω από 1%), τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και οι νόμιμοι εκπρόσωποί της δεν θα πρέπει να έχουν καταδικαστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για κακούργημα και για συγκεκριμένα σοβαρά αδικήματα.

Κατά μείζονα λόγο, όμως, η απαίτηση αυτή πρέπει να ισχύει και μετά την τυχόν χορήγηση της άδειας και καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος της. Προς τον σκοπό αυτό πρέπει να προστεθεί η πρόβλεψη ότι, εάν μέτοχος (με ποσοστό πάνω από 1%), μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή νόμιμος εκπρόσωπος του παρόχου καταδικαστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για αδίκημα της παρ. 1 του άρθρου 6 του νόμου, θα υποχρεούται να αποχωρήσει εντός τακτής σύντομης προθεσμίας (π.χ. 20 ημερών) από την τηλεοπτική επιχείρηση-πάροχο, μεταβιβάζοντας τις μετοχές του και παραιτούμενος από τη θέση που κατέχει.

Εξάλλου, ως στοιχειώδες μέτρο διαφύλαξης της νομιμότητας κατά τη λειτουργία του παρόχου και προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία σχέσεων εξάρτησης με άνομα συμφέροντα, πρέπει επιπρόσθετα να προβλεφθεί ότι, ήδη με την άσκηση ποινικής δίωξης για τα εν λόγω αδικήματα, ο μέτοχος, μέλος του ΔΣ ή νόμιμος εκπρόσωπος του παρόχου οφείλει να απέχει από πράξεις διαχείρισης και, προς τον σκοπό αυτό, αναστέλλονται τα δικαιώματα διοίκησης, εκπροσώπησης και διαχείρισης που κατέχει. Η τήρηση των παραπάνω διατάξεων οφείλει να ελέγχεται από το ΕΣΡ, το οποίο, σε περίπτωση παράβασής τους, να επιβάλλει τις κυρώσεις του άρθρου 7 παρ. 2 του Ν. 3310/2005 (πρόστιμο ύψους μέχρι το 70% της αξίας της επιχείρησης ή του εξοπλισμού της, διακοπή λειτουργίας έως έναν μήνα και, σε περίπτωση υποτροπής, ανάκληση της άδειας). 

Εντείνεται ο προβληματισμός για τη ρύπανση της Μεσογείου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 03/08/2016

Ανήμπορη να επέμβει απέναντι στη μόλυνση του θαλάσσιου περιβάλλοντος δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου σχετικά με τη ρύπανση της Μεσογείου. Ο Ευρωβουλευτής είχε παρουσιάσει δημοσιεύματα βάσει των οποίων υπάρχουν τόνοι απορριμμάτων στον βυθό της Μεσογείου με συνέπεια ακόμη και εθελοντές δύτες να αναγκάζονται να τα συλλέγουν. Επιπλέον είχε αναφερθεί σε στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος, βάσει των οποίων στις ελληνικές θάλασσες περισυλλέχθηκαν 9 τόνοι απορριμμάτων μόνο το 2015, ζητώντας τη θέση της Επιτροπής για τους κινδύνους που υπάρχουν τόσο για το θαλάσσιο περιβάλλον όσο και για τους πολίτες. Παράλληλα ζήτησε να εξεταστεί η προοπτική επιπλέον χρηματοδότησης ενεργειών καθαρισμού των θαλασσών. Στην απάντησή του ο Επίτροπος Vella αναγνώρισε το πρόβλημα καθώς και τους κινδύνους που υπάρχουν, τονίζοντας όμως πως η Επιτροπή εποπτεύει την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, ενώ τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για την επιβολή της. Παράλληλα αναφέρθηκε σε πιλοτικές δράσεις που έχουν σχεδιαστεί, χωρίς κάποια επιπλέον δέσμευση για νέες χρηματοδοτήσεις.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης:

Προβληματισμό προκαλούν οι πληροφορίες που σχετίζονται με τη ρύπανση της Μεσογείου. Τα στοιχεία μιλούν για τόνους απορριμμάτων που βρίσκονται στο βυθό των θαλασσών και τα οποία εθελοντές δύτες αναγκάζονται πλέον να συλλέγουν, οργανωμένοι σε ομάδες καθαρισμού, αφού τα κράτη αδυνατούν να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες [1]. Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι κατά το 2015, σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος, περισυλλέχθηκαν συνολικά από τις ελληνικές θάλασσες 9 τόνοι απορριμμάτων, μεταξύ των οποίων 13 χιλιάδες μπουκάλια και 3 500 πλαστικές συσκευασίες [2]. Είναι προφανές ότι, εν τω μέσω της οικονομικής κρίσης που βιώνει η Ευρώπη, οι πολίτες καλούνται να αναλάβουν δράση, ιδιαίτερα γύρω από κατοικημένες περιοχές όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο, με συνέπεια τα ύδατα να απειλούνται με μόλυνση και η ποιότητα ζωής να υποβαθμίζεται.

Ερωτάται η Επιτροπή :
– Είναι ενήμερη για τη κατάσταση που επικρατεί στις μεσογειακές θάλασσες και βυθούς;
– Σε ποιές ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να υποστηρίξει τον καθαρισμό των περιοχών αυτών;
– Μελετά τη προοπτική επιπλέον χρηματοδότησης ενεργειών καθαρισμού, μετά το τέλος της δράσης καθαρισμού της Μεσογείου [3], στο πλαίσιο του Προγράμματος Horizon 2020;


Απάντηση του κ. Vella
εξ ονόματος της Επιτροπής (2.8.2016)

Η Επιτροπή γνωρίζει τους κινδύνους για το περιβάλλον και την υγεία από τα θαλάσσια απορρίμματα και το οικονομικό κόστος που συνεπάγονται. Η πρόληψη εισροής των θαλάσσιων απορριμμάτων στο περιβάλλον είναι κατ’ αρχάς βασικό μέλημα των σχετικών πολιτικών της ΕΕ. Η νομοθεσία της ΕΕ για τη διαχείριση των αποβλήτων αφορά τις χερσαίες πηγές των θαλάσσιων απορριμμάτων, ενώ η οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική [4] ορίζει ότι οι ιδιότητες και ποσότητες των απορριμμάτων στη θάλασσα δεν βλάπτουν το θαλάσσιο περιβάλλον. Η οδηγία της ΕΕ για τις λεπτές πλαστικές σακούλες απευθύνεται επίσης στη συγκεκριμένη πηγή της ρύπανσης από πλαστικά απορρίμματα [5]. Η Επιτροπή εποπτεύει την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, ενώ τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για την επιβολή της. Ως συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης της Βαρκελώνης [6], η ΕΕ υποστηρίζει την πλήρη εφαρμογή του περιφερειακού σχεδίου για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων απορριμμάτων.

Η ορθή εφαρμογή όλων αυτών των νομικών και πολιτικών πλαισίων, καθώς και του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία [7] θα βοηθήσει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα που έθεσε ο κ. βουλευτής.

Τα πιλοτικά σχέδια που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεχίζονται στο πλαίσιο του σχεδίου «Φύλακες της Θάλασσας». Η εφαρμογή τους θα έχει ως επίκεντρο την καταπολέμηση των θαλάσσιων απορριμμάτων, όπως τα εγκαταλελειμμένα δίχτυα αλιείας.

Συνεχίζονται επίσης οι προσπάθειες στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης της πρωτοβουλίας «Ορίζοντας 2020» για την απορρύπανση της Μεσογείου με σκοπό την εκπλήρωση του στόχου του 2020. Η 2η φάση του προγράμματος επενδύσεων hot spots της Μεσογείου ξεκίνησε το 2015. Αυτό το πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να μειώνει τη ρύπανση στη Μεσόγειο, στοχεύοντας στα απόβλητα, τα λύματα και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η δεύτερη φάση του περιφερειακού προγράμματος της «Βιώσιμης ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτων» (SWIM) θα συμβάλει επίσης στη μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης, καθώς και στην πιο βιώσιμη χρήση των περιορισμένων υδάτινων πόρων.

________________________________________

[1] http://www.kathimerini.gr/860646/article/epikairothta/perivallon/e8elontes-dytes-ka8arizoyn-ton-vy8o-apo-sysswreymena-aporrimmata

[2] http://www.helmepa.gr/gr/beach_clean_ups.php

[3] http://ec.europa.eu/environment/pubs/pdf/factsheets/2010_horizon2020.pdf

[4] Οδηγία 2008/56/ΕΚ, ΕΕ L 164 της 25.6.2008, σ. 19–40.

[5] Οδηγία (EE) 2015/720 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2015, για την τροποποίηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ σχετικά με την κατανάλωση λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.

[6] για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των παράκτιων περιοχών της Μεσογείου

[7] http://ec.europa.eu/environment/circular-economy/index_en.htm 

Καθυστερημένη και αόριστη απάντηση της Επιτροπής για τις διαφορές στα προγράμματα "διάσωσης" κρατών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 02/08/2016

Με πρωτοφανή καθυστέρηση έξι μηνών και με αρκετές αοριστίες απάντησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου σχετικά με τη διαφορετική μεταχείριση που αντιμετώπισαν κράτη-μέλη της E.E. κατά την υπαγωγή τους σε προγράμματα «διάσωσης». Ο Ευρωβουλευτής χρησιμοποιώντας στοιχεία από το πόρισμα αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου είχε τονίσει τις ασυνέπειες στον τρόπο αντιμετώπισης των κρατών, όπως η ύπαρξη διαφορετικών όρων «συνδρομής», αλλά και τις ανεπάρκειες που παρατηρήθηκαν στον έλεγχο του έργου των εμπειρογνωμόνων. Παράλληλα είχε ζητήσει να διευκρινιστεί ο λόγος της διακριτικής μεταχείρισης κρατών, αλλά και την εξέταση των αστοχιών που υπήρξαν. Στην απάντησή του ο Επίτροπος Moscovici προτίμησε να αναφερθεί σε τεχνικά ζητήματα, χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία για τις αστοχίες την ανάγκη άμεσης ανάπτυξης των πρώτων προγραμμάτων διάσωσης, ενώ τόνισε πως η Επιτροπή έχει δεσμευθεί για συνεχή βελτίωση του τρόπου διαχείρισης των εν εξελίξει προγραμμάτων.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης :

Τον Νοέμβριο του 2015 το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσιοποίησε το πόρισμα της αξιολόγησής του για τα προγράμματα "διάσωσης" πέντε κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εντοπίζοντας ασυνέπειες στον τρόπο αντιμετώπισης των κρατών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ειδικότερα, το πόρισμα επισημαίνει πως στα προγράμματα ορισμένων κρατών οι όροι "συνδρομής" τους οποίους επέβαλε η Επιτροπή ήταν πολύ λιγότερο αυστηροί από ό,τι σε εκείνα κάποιων άλλων κρατών, καθώς και ότι ο έλεγχος της ποιότητας των προγραμμάτων και του έργου των εμπειρογνωμόνων που χρησιμοποιούνταν ήταν ανεπαρκής από πολλές απόψεις [1].

Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Η διακριτική μεταχείριση των κρατών μελών που επισημαίνει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο σχετίζεται με σκοπιμότητες της ίδιας της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την εσωτερική πολιτική κατάσταση στα κράτη αυτά ή με ανεπάρκειες και/ή σκοπιμότητες των αρμοδίων υπαλλήλων;
2. Σκοπεύει η Επιτροπή να κινήσει κάποια περαιτέρω δική της διαδικασία εξέτασης των αστοχιών αυτών, συνέπεια των οποίων ήταν να υποφέρουν αναίτια οι πολίτες ορισμένων τουλάχιστον κρατών μελών της Ένωσης;


Απάντηση του κ. Moscovici
εξ ονόματος της Επιτροπής (2.8.2016)

Οι λεπτομερείς απαντήσεις της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο όσον αφορά τον έλεγχο επιδόσεων των πρώτων προγραμμάτων χρηματοδοτικής συνδρομής επισυνάπτονται στην έκθεση ελέγχου.
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε σε ορισμένες πτυχές της διαχείρισης προγραμμάτων από την Επιτροπή που αφορούν τη διαδικασία, τη λήψη αποφάσεων και την τήρηση αρχείων. Τα πρώτα προγράμματα έπρεπε να αναπτυχθούν πολύ γρήγορα και υπό εξαιρετικά έντονες πιέσεις της αγοράς. Η Επιτροπή αρχικά αντιμετώπισε μια επίπονη διαδικασία εκμάθησης και σοβαρούς περιορισμούς όσον αφορά τους πόρους. Το Συνέδριο αναγνωρίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή ανταποκρίθηκε σε αυτή την πρόκληση, χαρακτηρίζοντάς το ως επίτευγμα. Επιπλέον, η έκθεση αναγνωρίζει ότι οι κύριοι στόχοι των προγραμμάτων επιτεύχθηκαν. Οι οικείες χώρες επέστρεψαν στις αγορές και στην οικονομική μεγέθυνση.
Η έκθεση αντικατοπτρίζει ορθώς τη σημαντική πρόοδο που σημείωσε η Επιτροπή όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου. Παραδείγματος χάριν, η Επιτροπή κινητοποίησε πρόσθετη εμπειρογνωσία και χρηματοδοτικούς πόρους και ενίσχυσε την οικονομική διακυβέρνηση και τους μηχανισμούς χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ. Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί για συνεχή βελτίωση του τρόπου διαχείρισης των εν εξελίξει προγραμμάτων συνδρομής.

________________________________________

[1] http://www.ft.com/cms/s/0/9dab700a-c3ff-11e5-808f-8231cd71622e.html#axzz3yXNtbFlN