Η ευρωπαϊκή διάσταση των γερμανικών εκλογών

Δημοσιευμένο άρθρο του Κώστα Χρυσόγονου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής 24/09


Οι σημερινές γερμανικές εκλογές προκαλούν δικαιολογημένα πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Και τούτο διότι η στρεβλή αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου τον πρώτο λόγο εξακολουθούν να έχουν οι εθνικές κυβερνήσεις και όχι τα κυριολεξία ενωσιακά όργανα (Ευρωκοινοβούλιο και Επιτροπή), καταλήγει στην υπέρμετρη ενίσχυση του «ειδικού βάρους» του πληθυσμιακά και οικονομικά μεγαλύτερου κράτους, δηλ. της Γερμανίας. Συνεπώς η έκβαση των εκλογών για την γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή και η σύνθεση της κυβέρνησης που θα προκύψει μέσα από αυτές θα επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις και στα άλλα κράτη – μέλη της Ένωσης και ειδικότερα –ακόμη περισσότερο- της ευρωζώνης.

Τα προγνωστικά όμως, όπως αυτά προκύπτουν από το σύνολο των σχετικών δημοσκοπήσεων, δεν είναι ευοίωνα για την ευρωπαϊκή υπόθεση. Φαίνεται πως θα υπάρξει σημαντική ενίσχυση τόσο της ακροδεξιάς («Εναλλακτική για τη Γερμανία», AfD), όσο και των Φιλελευθέρων (FDP), με αποτέλεσμα αμφότερα τα κόμματα αυτά να ξεπεράσουν το όριο του 5% του συνόλου των ψήφων και να εισέλθουν στην ομοσπονδιακή Βουλή, η οποία από τετρακομματική σήμερα (Ένωση Χριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών, Σοσιαλδημοκράτες, Αριστερά και Πράσινοι) θα γίνει εξακομματική. Ειδικά μάλιστα οι Φιλελεύθεροι έχουν αρκετές πιθανότητες να εισέλθουν και στη νέα γερμανική κυβέρνηση.

Η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» υποστηρίζει σαφώς αντιευρωπαϊκές/εθνικιστικές θέσεις, με ισχυρή δόση ξενοφοβίας. Όμως και οι Φιλελεύθεροι, αν και παραδοσιακά παρουσιάζονταν ως κεντρώο κόμμα, τοποθετημένο στον χώρο μεταξύ της κεντροδεξιάς (Χριστιανοδημοκράτες/Χριστιανοκοινωνιστές) και της κεντροαριστεράς (Σοσιαλδημοκράτες), τα τελευταία ιδίως χρόνια έχουν διολισθήσει προς τα δεξιά και από ορισμένη οπτική γωνία φαίνονται πια να βρίσκονται δεξιότερα από τους Χριστιανοδημοκράτες. Τούτο ισχύει ιδιαίτερα για ζητήματα όπως το μεταναστευτικό, όπου υποστηρίζουν μια αυστηρότερη πολιτική και άρα ουσιαστικά λιγότερη αλληλεγγύη προς τις χώρες του ευρωμεσογειακού νότου, όσο όμως και για την οικονομία. Εκεί η «κόκκινη γραμμή» τους είναι η άρνησή τους να αποδεχθούν έναν κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης με κάποιας μορφής δημοσιονομικές μεταβιβάσεις από τα οικονομικά ισχυρότερα προς τα ασθενέστερα κράτη-μέλη, όπως αντιθέτως επιδιώκει ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας.

Ειδικά ως προς την Ελλάδα, κοινή γραμμή AfD και FDP είναι ότι η χώρα μας πρέπει να εξοβελισθεί με κάποιον τρόπο από την ευρωζώνη και μόνο υπό την προϋπόθεση αυτή θα ήταν διατεθειμένοι να συζητήσουν για περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Τούτο συνοδεύεται με ισχυρές δόσεις παραπληροφόρησης και αρνητικών στερεοτύπων ως προς τους Έλληνες και θα κατέληγε επί της ουσίας σε μια μεταχείριση ακόμη πιο τιμωρητική από ότι μας επιφύλαξαν οι ως σήμερα γερμανικές κυβερνήσεις. Άρα το περισσότερο που θα μπορούσαμε ρεαλιστικά να αναμένουμε από το επικείμενο εκλογικό αποτέλεσμα θα ήταν μάλλον το να μην αλλάξουν σε βάρος μας τα θεμελιώδη δεδομένα και όχι τα να βελτιωθούν αυτά.

Ανεξάρτητα πάντως από την έκβαση των σημερινών εκλογών, υπάρχουν δύο σταθερές παράμετροι του γερμανικού πολιτικού συστήματος που πρέπει να επισημανθούν. Η πρώτη είναι ότι οι γερμανικές κυβερνήσεις είναι κυβερνήσεις συνασπισμού και η δεύτερη ότι σχηματίζονται ύστερα από διαπραγμάτευση ουσίας σχετικά με τις ακολουθητέες πολιτικές και όχι μόνο παζάρι για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια. Η απόφαση για τη συγκρότηση του κυβερνητικού συνασπισμού λαμβάνεται κάθε φορά μετά από συζήτηση και ψηφοφορία στα αρμόδιο σύμφωνα με το καταστατικό συλλογικά όργανα καθενός από τα εμπλεκόμενα κόμματα και όχι αυθαίρετα από τους αρχηγούς τους. Ίσως αυτά θα μπορούσαν να μας δώσουν τροφή για σκέψη και εδώ στην Ελλάδα.

Γραπτή ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου για το σκανδαλώδες έλλειμμα δημοκρατίας στην κατάρτιση και εφαρμογή του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 22/09/2017

Το σκανδαλώδες δημοκρατικό έλλειμμα κατά την κατάρτιση και εφαρμογή του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας, σύμφωνα με τα λεγόμενα του αρμόδιου Επιτρόπου κ. Μοσκοβισί, έθιξε σε ερώτησή του ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κ. Χρυσόγονος. Ο Κ. Χρυσόγονος υπογράμμισε ότι οι συνέπειες εφαρμογής αυτού του προγράμματος είναι καταστροφικές για την Ελλάδα και τους πολίτες της, ενώ το ίδιο αντιβαίνει στις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαντήσει, αν το πρόγραμμα αυτό είναι συμβατό με τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της Ένωσης, αλλά και για τα μέτρα που σκοπεύει να λάβει για να εξαλείψει το εν λόγω δημοκρατικό έλλειμμα ως προς τον τρόπο κατάρτισης και εφαρμογής αυτού.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:

Πρόσφατα ο αρμόδιος Επίτροπος για νομισματικές υποθέσεις κ. Μοσκοβισί επισήμανε ότι είναι σκάνδαλο για τις δημοκρατικές διαδικασίες το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας. Εξήγησε μάλιστα ότι το σκάνδαλο αυτό έγκειται στο ότι λαμβάνονται αποφάσεις για τις βασικές λεπτομέρειες της ζωής των πολιτών μιας χώρας, κεκλεισμένων των θυρών, από έναν οργανισμό (δηλ. το Eurogroup), οι εργασίες του οποίου ετοιμάζονται από τεχνοκράτες, χωρίς τον ελάχιστο έλεγχο ενός Κοινοβουλίου, χωρίς τα μέσα ενημέρωσης να γνωρίζουν πραγματικά τι λέγεται, χωρίς σταθερά κριτήρια ή μια κοινή κατευθυντήρια γραμμή [1]. Είναι γεγονός ότι η εφαρμογή αυτού του προγράμματος έχει ως συνακόλουθο αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, τη μερική απώλεια της λαϊκής και της κρατικής κυριαρχίας της Ελλάδας. Παράλληλα, η άσκηση αυτής της πολιτικής έχει οδηγήσει στην ανεργία, τη φτώχεια, τη μετανάστευση σημαντικού τμήματος του ελληνικού πληθυσμού, ενώ σημαντικό τμήμα του δημόσιου πλούτου οδηγείται σε ιδιωτικοποίηση σε τιμή ευκαιρίας. Συγχρόνως, καταστρατηγούνται αρχές και αξίες της ΕΕ, όπως η δημοκρατία, ο σεβασμός στο κράτος δικαίου, αλλά και θεμελιώδη ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών, όπως η αξιοπρέπεια, η υγεία και η εργασία.

Ερωτάται η Επιτροπή:
1) Είναι σύμφωνος με τις αρχές και αξίες της ΕΕ ο σχεδιασμός, το περιεχόμενο και η εφαρμογή του ανωτέρω προγράμματος;
2) Πώς σχεδιάζει να εξαλείψει τα προαναφερόμενο σκάνδαλο και τις συνέπειες αυτού;

________________________________________

[1] http://www.corriere.it/economia/17_settembre_03/moscovici-l-italia-contenga-debito-si-ministro-finanze-ue-8ca48f7a-901e-11e7-90ab-5e72a21f32c7.shtml?refresh_ce-cp;

https://www.euractiv.com/section/economy-jobs/news/moscovici-greek-bailout-was-a-scandal-for-democratic-procedures/;

http://www.kathimerini.gr/925173/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/moskovisi-skandalo-gia-tis-dhmokratikes-diadikasies-to-ellhniko-programma.

Γραπτή ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου για την προστασία των πολιτών από μονοπωλιακές πρακτικές των διαδικτυακών κολοσσών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 22/09/2017

Στην ανάγκη προστασίας των πολιτών από πρακτικές που αναπτύσσουν εταιρίες-κολοσσοί του διαδικτύου αναφέρθηκε με γραπτή του ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο Κώστας Χρυσόγονος. Ο Ευρωβουλευτής επεσήμανε το ύψος των κερδών που εταιρίες όπως η Google έχουν από τη διαχείριση διαδικτυακών δεδομένων σχετικών με τις συνήθειες των πολιτών και ζήτησε από την Επιτροπή να τους προστατεύσει από μονοπωλιακές πρακτικές και συναλλαγές μεταξύ των εταιριών.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον διεθνή τύπο, η διαχείριση των online δεδομένων αποτελεί μια ιδιαίτερα κερδοφόρα δραστηριότητα για εταιρίες-κολοσσούς όπως η Google. Τα δεδομένα αυτά χαρακτηρίζονται μάλιστα ως «το νέο πετρέλαιο» και οι εταιρείες που τα διαχειρίζονται έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν κεφάλαια αλλά και ευαίσθητα δεδομένα πολιτών [1]. Συγκεκριμένα αναφέρεται πως τα κέρδη των εταιριών αυτών (συνολικά πάνω από 25 δισ. δολάρια καθαρό κέρδος το πρώτο τρίμηνο του 2017) προκύπτουν από την καθημερινή ανάγκη χρήσης των υπηρεσιών τους από τους πολίτες της σύγχρονης εποχής. Σχεδόν κάθε δραστηριότητα στο διαδίκτυο, είτε μέσω υπολογιστή είτε μέσω τηλεφώνου, αφήνει ίχνη που οι διαδικτυακές υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν, κάτι που γεννά επιπλέον ανάγκη χρήσης μηχανών τεχνητής νοημοσύνης, πρόβλεψης συμπεριφοράς των καταναλωτών και αντίστοιχη «διαχείριση» των πελατών. Με τη συλλογή περισσότερων δεδομένων, μια επιχείρηση έχει περισσότερα περιθώρια βελτίωσης των προϊόντων της. Μεγάλες ομάδες δεδομένων μπορούν έτσι να λειτουργήσουν ως πολύ χρήσιμη πρώτη ύλη για τις εταιρίες, με την πρόσβαση στα δεδομένα αυτά να αποτελεί το σημείο-κλειδί, αλλά τους πολίτες να βρίσκονται απροστάτευτοι από τις συναλλαγές μεταξύ των κολοσσών.

Ερωτάται η Επιτροπή :
α) Διαθέτει τις απαραίτητες δομές ανάλυσης και ελέγχου της δράσης των εταιριών αυτών;
β) Πως σκοπεύει να προστατεύσει τα ευρωπαϊκά κράτη και τους πολίτες θέτοντας κανόνες απέναντι σε μονοπωλιακές πρακτικές;

________________________________________

[1] https://www.economist.com/news/leaders/21721656-data-economy-demands-new-approach-antitrust-rules-worlds-most-valuable-resource?fsrc=scn/tw/te/rfd/pe

Γραπτή ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου για τη μειωμένη χρήση του διαδικτύου στα κράτη του ευρωπαϊκού νότου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 21/09/2017

Τη μειωμένη χρήση του διαδικτύου στα κράτη-μέλη του ευρωπαϊκού νότου σε σχέση με εκείνα του βορρά επεσήμανε με γραπτή του ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο Κώστας Χρυσόγονος. Ο Ευρωβουλευτής, χρησιμοποιώντας στοιχεία της Eurostat, τόνισε πως η πραγματικότητα αυτή δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της απόστασης που χωρίζει τα κράτη στην οικονομική δραστηριότητα αλλά και των ελλιπών υποδομών που υφίστανται και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στοχεύσει στη βελτίωση των υποδομών και στην προώθηση νέου τύπου επιχειρήσεων σε περιοχές που πλήττονται από την κρίση, όπως η Ελλάδα.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:

Σύμφωνα με έκθεση της Eurostat, παρατηρούνται μέχρι και το 2016 μεγάλες αποκλίσεις στον αριθμό χρηστών του διαδικτύου, ανάμεσα αφενός στα κράτη της βόρειας Ευρώπης και αφετέρου στα κράτη του νότου [1]. Η πραγματικότητα αυτή είναι αποτέλεσμα οχι μόνο της απόστασης που χωρίζει τα κράτη μέλη στην οικονομική δραστηριότητα, αλλά και στις υποδομές που είναι πιο προηγμένες στα κράτη της βόρειας Ευρώπης σε σχέση με εκείνα του νότου. Παράλληλα οι αποκλίσεις που καταγράφονται αποτελούν τροχοπέδη στις προσπάθειες των νέων ώστε να αναπτύξουν επιχειρηματικές ιδέες ή να βελτιώσουν τις επιχειρήσεις τους μέσω διαδικτυακών υπηρεσιών.

Ερωτάται η Επιτροπή:
α) Αναγνωρίζει τον συσχετισμό οικονομικής δραστηριότητας και χρήσης του διαδικτύου στην εποχή μας;
β) Αν ναι, ποιες νέες δράσεις σχεδιάζονται με στόχο τη βελτίωση των υποδομών που υφίστανται αλλά και την προώθηση νέου τύπου επιχειρήσεων σε περιοχές που πλήττονται από οικονομική κρίση, όπως η Ελλάδα;

________________________________________

[1] http://ec.europa.eu/eurostat/documents/3217494/8222062/KS-HA-17-001-EN-N.pdf/eaebe7fa-0c80-45af-ab41-0f806c433763

Αναγνωρίζει την ανάγκη ηπιότερης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 20/09/2017

Την ανάγκη ηπιότερης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων επιβεβαίωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από σχετική ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου. Ο Ευρωβουλευτής είχε σταθεί στο γεγονός πως φέτος η ανθρωπότητα έφθασε νωρίτερα από ποτέ, μόλις στις 2 Αυγούστου, την ημερομηνία του έτους κατά την οποία η κατανάλωση των φυσικών πόρων ξεπερνά αυτά που ο πλανήτης μπορεί να αναπληρώσει ετησίως, ζητώντας τη θέση της Επιτροπής για την προώθηση πολιτικών ηπιότερης εκμετάλλευσης φυσικών πόρων. Στην απάντησή του ο Επίτροπος Vella υπογράμμισε πως η Επιτροπή δραστηριοποιείται για τη μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία, όπου οι φυσικοί πόροι θα διατηρούνται στον οικονομικό κύκλο για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και θα ελαχιστοποιούνται τα απόβλητα. Παράλληλα επεσήμανε πως η στρατηγική της ΕΕ στοχεύει στην ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας στην Ευρώπη και παγκοσμίως.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης:

Σύμφωνα με στοιχεία του Global Footprint Network, φέτος η ανθρωπότητα έφθασε νωρίτερα από ποτέ, μόλις στις 2 Αυγούστου, την ημερομηνία του έτους κατά την οποία η κατανάλωση των φυσικών πόρων ξεπερνάει αυτά που ο πλανήτης μπορεί να αναπληρώσει ετησίως και, μέχρι το τέλος του 2017, θα ζούμε μέσω της υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων ή με τεχνητά μέσα [1]. Παράλληλα η WWF τονίζει πως αυτό το ρεκόρ μετάθεσης της μέρας εξάντλησης όλο και πιο νωρίς μέσα στον χρόνο αποδεικνύει ότι το οικολογικό χρέος της ανθρωπότητας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βιώσιμο. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η ανθρωπότητα χρειάζεται 1,7 πλανήτες τον χρόνο για να συνεχίζει να ζει με τον ίδιο τρόπο, ενώ, αν όλοι ζούσαν όπως οι Ευρωπαίοι, θα χρειαζόμασταν περίπου 3 πλανήτες. Τέλος, στην έκθεση της WWF υπογραμμίζεται πως η γη βρίσκεται στα όριά της καθώς ήδη, μεταξύ 1970 και 2012, ο παγκόσμιος πληθυσμός της πανίδας έχει μειωθεί κατά 58% [2].

Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Είναι ενήμερη για τα ανωτέρω στοιχεία; Ποιες πολιτικές προωθεί στοχεύοντας σε ηπιότερους τρόπους εκμετάλλευσης φυσικών πόρων;
2. Ποιες δράσεις ακολουθεί για την υποστήριξη και την ανανέωση των φυσικών πόρων του πλανήτη;


Απάντηση του κ. Vella
εξ ονόματος της Επιτροπής

1. Η Επιτροπή γνωρίζει διάφορες προσεγγίσεις για τη μέτρηση της κατανάλωσης και της βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των μεθοδολογιών περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Η Επιτροπή δραστηριοποιείται ενεργά για τη μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία, όπου οι φυσικοί πόροι διατηρούνται στον οικονομικό κύκλο για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και ελαχιστοποιούνται τα απόβλητα. Η δέσμη μέτρων της Επιτροπής για την κυκλική οικονομία [3] περιλαμβάνει σειρά μέτρων για την παραγωγή, την κατανάλωση, την καινοτομία και τις επενδύσεις. Η Επιτροπή έχει προτείνει αναθεωρημένη ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα απόβλητα, με φιλόδοξους στόχους ανακύκλωσης, καθώς και μέτρα για να δημιουργηθούν λειτουργικές αγορές δευτερογενών υλικών. Αυτή η μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία συνδέεται στενά με την Ενεργειακή Ένωση και θα συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης.

2. Πέραν π.χ. της δέσμης μέτρων για την κυκλική οικονομία και της νομοθεσίας για τα απόβλητα [4] και τη διαχείριση των υδάτων [5], η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα στοχεύει στην ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και οικοσυστημικών υπηρεσιών στην ΕΕ και παγκοσμίως. Προτείνει δράσεις για την προστασία, την αποκατάσταση και την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας σε βασικούς τομείς της οικονομίας, τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει με κατευθύνσεις πολιτικής και χρηματοδότηση. Η ΕΕ με τα κράτη μέλη της συμμετέχει επίσης ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες που καταβάλλονται για την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας, ενώ είναι ο μεγαλύτερος χορηγός οικονομικής βοήθειας για την παγκόσμια βιοποικιλότητα. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρόοδος είναι ανεπαρκής [6]. Η διατήρηση και αναζωογόνηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας απαιτεί σημαντικές περαιτέρω προσπάθειες από την ΕΕ και τα κράτη μέλη, καθώς και την πλήρη συμμετοχή και δέσμευση πολλών διαφορετικών ενδιαφερόμενων μερών και παγκόσμιων παραγόντων.

________________________________________

[1] http://www.overshootday.org/

[2] http://www.wwf.gr/news/1990-neo-rekor-eksantlisis-ton-orion-tis-gis

[3] http://ec.europa.eu/environment/circular-economy/index_en.htm

[4] Οδηγία 2008/98/ΕΚ, ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ. 3-30.

[5] Οδηγία 2000/60/ΕΚ, ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1-73.

[6] http://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/ecological-footprint-of-european-countries/ecological-footprint-of-european-countries-2

Υπερψήφιση της έκθεσης του Κώστα Χρυσόγονου για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου το έτος 2015

 
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Η έκθεση μου (υπ’ αριθμ. 2017/2011(ΙΝΙ)) για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου το έτος 2015 υπερψηφίστηκε από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου με ψήφους 13 υπέρ έναντι 9 κατά [1]. Η έκθεση επιχειρεί να αποτιμήσει την κατάσταση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Παράλληλα, επισημαίνει τις αδυναμίες που προκύπτουν από την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου και προτείνει μέτρα βελτίωσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ιδίως για την Ελλάδα και άλλες χώρες της ΕΕ στις οποίες εφαρμόζονται μέτρα λιτότητας, έχει ότι υπογραμμίζεται η υποχρέωση των θεσμών της ΕΕ να σέβονται και να τηρούν το πρωτογενές ευρωπαϊκό δίκαιο, όταν παράγουν δευτερογενές ενωσιακό δίκαιο. Ασκείται κριτική στο γεγονός ότι τα «Μνημόνια», κατά την πρόσφατη νομολογία του ΔΕΕ, ακόμη κι όταν στη βάση αυτών τα κράτη-μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να λάβουν μέτρα λιτότητας, δεν θεωρούνται ως νομοθετικές πράξεις που υπάγονται στο ενωσιακό δίκαιο. Αυτό σημαίνει όμως ότι τα νομοθετήματα που απορρέουν από αυτά, στερούνται των προστατευτικών δικλείδων που παρέχει το ενωσιακό δίκαιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αυτά δεν εφαρμόζεται άμεσα η Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ενωσιακού δικαίου (παρ. 26).

Τονίζεται στην έκθεση ότι αυτό έρχεται σε αντίφαση με τη γενική διαπίστωση του ΔΕΕ, ότι οι θεσμοί της ΕΕ, ακόμη και όταν δρουν ως μέλη μιας ομάδας διεθνών δανειστών (π.χ. Τρόικα), δεσμεύονται από τις Συνθήκες της ΕΕ και από τη Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (παρ. 27). Συγχρόνως, επισημαίνεται ότι για τυχόν ευθύνες που προκύπτουν από την υλοποίηση των υποχρεώσεων που έχουν εκχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο πλαίσιο λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕSM), θεωρείται υπόλογος μόνο ο Μηχανισμός και όχι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ που συμμετέχουν σε αυτόν (παρ. 28).

Επιπρόσθετα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόζονται σε ορισμένα κράτη μέλη (όπως στην Ελλάδα) έχουν επιβάλλει σε αυτά υποχρεώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις αντίκεινται στους στόχους και τις αξίες τις ΕΕ, όπως αυτοί κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της ΕΕ και τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Σημειώνεται μάλιστα ότι, ιδίως η επιβολή ριζικών περικοπών στις δημόσιες δαπάνες ορισμένων κρατών-μελών, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της δυνατότητας αυτών των κρατών να εφαρμόζουν προσηκόντως το ενωσιακό δίκαιο. Συγχρόνως, τονίζεται ότι αυτή η πρακτική κατατείνει σε σημαντική υποχώρηση της προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων των Ευρωπαίων πολιτών, όπως τα κοινωνικά, τα εργασιακά δικαιώματα, αλλά και το δικαίωμα στην υγεία (παρ. 30-31, 41).

Εκτός τούτων, η έκθεση κάνει λόγο για έλλειμμα εφαρμογής των κανόνων που διέπουν το άσυλο και τη μετανάστευση από τρίτες χώρες στην ΕΕ, ιδίως σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία βάσει της σχετικής Οδηγίας 2013/33/ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο έλλειμμα εφαρμογής του μηχανισμού μετεγκατάστασης προσφύγων, που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν τηρούν την εν λόγω συμφωνία, με αποτέλεσμα η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία να επωμίζονται δυσανάλογα το βάρος των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική και την Ασία προς την Ευρώπη (παρ. 32).

Η έκθεση συστήνει, μεταξύ άλλων, την προώθηση της στενότερης συνεργασίας μεταξύ του Ευρωκοινοβουλίου και των εθνικών Κοινοβουλίων, την ενίσχυση του αποφασιστικού ρόλου των Κοινοβουλίων και εν γένει της διαφάνειας και μάλιστα από τα πρώτα στάδια της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, με στόχο το βέλτιστο έλεγχο της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Τέλος, προτείνεται η δημιουργία μίας διαδικτυακής πλατφόρμας για την ταχεία, αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών Κοινοβουλίων, αλλά και του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας στα κράτη-μέλη.

Έχει ιδιαίτερη σημασία ότι για πρώτη φορά υπερψηφίζεται από Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έκθεση για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, που επισημαίνει τις δυσμενείς επιπτώσεις των μνημονιακών μέτρων λιτότητας σε κράτη-μέλη, αλλά και τον μέσω αυτών περιορισμό θεμελιωδών δικαιωμάτων των Ευρωπαίων πολιτών. Επίσης, για πρώτη φορά σε επίσημο κείμενο στο επίπεδο των Επιτροπών του Ευρωκοινοβουλίου αποτυπώνεται επίσημα κριτική για το ότι τα μνημονιακά μέτρα δεν υπάγονται στο πεδίο του ενωσιακού δικαίου, παρά το γεγονός ότι στην πραγματικότητα επιβάλλονται από ενωσιακά όργανα, με απώτερη συνέπεια το ανεύθυνο αυτών των οργάνων για τυχόν πράξεις ή παραλείψεις τους στο πλαίσιο κατάρτισης και εφαρμογής των Μνημονίων. Ακόμη, η Επιτροπή Νομικών θεμάτων υπερθεματίζει την κριτική σε ό,τι αφορά την ελλιπή εφαρμογή της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής νομοθεσίας και του μηχανισμού των μετεγκαταστάσεων προσώπων που υπόκεινται σε διεθνή προστασία.

Το γεγονός ότι η εν λόγω έκθεση υπερψηφίστηκε στην Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων αποτελεί μία πρώτη επιτυχία για την ανάδειξη των δυσμενών επιπτώσεων των μέτρων λιτότητας στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη. Απομένει ωστόσο να δούμε, αν η έκθεση υπερψηφιστεί τελικά και στην επικείμενη ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, ενδεχομένως τον Οκτώβριο του 2017. Εδώ το σύνολο των ευρωομάδων, αλλά και ατομικά κάθε ευρωβουλευτής θα τεθούν προ των ευθυνών τους σε ό,τι αφορά τη στάση τους απέναντι στην βελτίωση ή μη της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου και συνακόλουθα στις προοπτικές βελτίωσης της ζωής των Ευρωπαίων πολιτών [2]

 ________________________________________
[1] Σημειωτέον, ότι η έκθεση υπερψηφίστηκε εκτός από την ευρωομάδα της Αριστεράς, από τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους και έναν Πορτογάλο ευρωβουλευτή της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη. Ο έτερος ευρωβουλευτής της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη απείχε από την ψηφοφορία.

[2] FINAL REPORT https://drive.google.com/file/d/0BwklH6APi18xUVhuQnNXQ0FnRHc/view?usp=sharing

Αναγκαία η διακοπή της προενταξιακής βοήθειας προς την Τουρκία

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Στρασβούργο, 13/09/2017

Την ανάγκη διακοπής της προενταξιακής χρηματοδοτικής βοήθειας προς την Τουρκία υπογράμμισε ο Κώστας Χρυσόγονος σε ομιλία του κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Ευρωβουλευτής τόνισε πως το καθεστώς Ερντογάν δεν σέβεται στοιχειώδεις δημοκρατικές αρχές, κάτι που καθιστά ανέφικτη την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Παράλληλα επεσήμανε πως η χρησιμοποίηση της προενταξιακής βοήθειας για δράσεις όπως οι επιθέσεις κατά των Κούρδων και τα βασανιστήρια κατά πολιτικών κρατουμένων, καθιστά συνένοχη την ΕΕ σε όσα διαπράττει ο Ερντογάν και οι υποτακτικοί του.

Δείτε το βίντεο της ομιλίας εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=FJ8J-U5GY_w


Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας:

Κύριε Πρόεδρε, κανένα κράτος δεν επιτρέπεται να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση αν δεν σέβεται στοιχειώδεις δημοκρατικές αρχές. Είναι προφανές σε όλους, στην αίθουσα αυτή, ότι το καθεστώς Ερντογάν απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τις θεμελιώδεις αυτές αρχές. Συνεπώς, η ένταξη της Τουρκίας καθίσταται ανέφικτη και αυτό διαπίστωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην απόφασή του με την οποία ζήτησε τη διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Τούτο σημαίνει ότι θα πρέπει να διακοπεί άμεσα και η προενταξιακή χρηματοδοτική βοήθεια: 636 εκατομμύρια ευρώ μόνο για το έτος 2017, πηγαίνουν στο καθεστώς Ερντογάν για να χρηματοδοτεί διάφορες δράσεις όπως οι επιθέσεις κατά των Κούρδων, τα βασανιστήρια κατά πολιτικών κρατουμένων και άλλα. Η βοήθεια αυτή πρέπει να σταματήσει, διαφορετικά υπάρχει συνενοχή της Ένωσης προς όσα διαπράττει ο κύριος Ερντογάν και οι υποτακτικοί του.

Ομιλία του Κώστα Χρυσόγονου για την προστασία πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 11/09/2017

Την ανάγκη δημιουργίας ενός σταθερού και ενιαίου πλαισίου προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος στην Ευρώπη υπογράμμισε ο Κώστας Χρυσόγονος. Ο Έλληνας ευρωβουλευτής σε ομιλία του στις 07.09.2017, στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επεξεργασία πρότασης ψηφίσματος για τη θέσπιση μέτρων προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, στην οποία είναι σκιώδης εισηγητής, τόνισε πως η κατάλληλη προστασία αυτών προωθεί μια δημοκρατική νοοτροπία λογοδοσίας. Συγχρόνως, ενθαρρύνει την αναφορά απάτης και διαφθοράς και ενισχύει τις δυνατότητες πρόληψης ή αντιμετώπισης παράνομων πράξεων ή παραλείψεων που έχουν αντίκτυπο στο δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα επισήμανε ότι η εως τώρα απουσία νομοθετικής σαφήνειας στα εν λόγω ζητήματα αποτρέπει τους πιθανούς πληροφοριοδότες από το να αποκαλύψουν τις πληροφορίες που διαθέτουν, προκειμένου να ωφελήσουν το δημόσιο συμφέρον. Υπογράμμισε έτσι την ανάγκη θέσπισης ενός σαφούς νομικού πλαισίου, που θα παρέχει για πρώτη φορά ολοκληρωμένη, αποτελεσματική προστασία σε αυτά τα πρόσωπα, τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Δείτε το βίντεο της ομιλίας εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=gXxONu0do-I


Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας:


Αγαπητοί συνάδελφοι,

Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Rozière για την εξαιρετική συμβολή της σε αυτό το φάκελο. Η προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος είναι η τελική γραμμή άμυνας για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Η αποτελεσματική προστασία τους βοηθά σημαντικά τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να προλαμβάνουν και να αντιμετωπίζουν παραβιάσεις των αρχών της ακεραιότητας και της κατάχρησης εξουσίας, που απειλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, αυξάνουν την ανεργία, περιορίζουν ή στρεβλώνουν τον δίκαιο ανταγωνισμό και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών σε δημοκρατικούς θεσμούς και τις διαδικασίες στο δίκαιο της ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο. 

Η κατάλληλη προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, καθώς και των ατόμων που βοηθούν στην αποκάλυψη σχετικών πληροφοριών, προωθεί μια δημοκρατική νοοτροπία λογοδοσίας σε δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα. Ενθαρρύνει την αναφορά περιπτώσεων κακώς κειμένων, απάτης, διαφθοράς, ενώ ενισχύει τη δυνατότητα επέμβασης για την αντιμετώπιση παράνομων πράξεων ή παραλείψεων που θίγουν το δημόσιο συμφέρον. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη προκειμένου να αναπτυχθεί στέρεο έδαφος που θα ευνοεί μια ανοιχτή κοινωνία και μια ακέραιη εξουσία, και το οποίο θα επιτρέπει την αποτελεσματική προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Και τούτο διότι πολλά κράτη μέλη δεν έχουν θεσπίσει ως τώρα αποτελεσματικά και σαφή μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Μόνο μερικά κράτη μέλη έχουν εισαγάγει επαρκώς προηγμένα συστήματα προστασίας πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η απουσία νομοθετικής σαφήνειας αποτρέπει τους πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος να γνωστοποιήσουν στις αρμόδιες αρχές τις πληροφορίες που διαθέτουν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλά νομικά πλαίσια των κρατών μελών της ΕΕ, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα, οι υπάλληλοι υπόκεινται σε υποχρεώσεις εμπιστευτικότητας όσον αφορά ορισμένες πληροφορίες, με πιθανή συνέπεια οι εκάστοτε πληροφοριοδότες να αντιμετωπίζουν πειθαρχικές κυρώσεις για την υποβολή σχετικών αναφορών εκτός της εργασίας τους. Σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, πάνω από το ένα τρίτο των οργανισμών, που διαθέτουν μηχανισμούς υποβολής εκθέσεων, δεν έχουν διαμορφώσει ρυθμίσεις για την άσκηση πολιτικής με στόχο την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος από το ενδεχόμενο αντιποίνων.

Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας να θεσπιστεί ένα περιεκτικό και συγκεκριμένο ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο θα εγγυάται υψηλό επίπεδο προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Επιπλέον, πρέπει να καθιερωθεί σαφής διαδικασία για την ορθή διαχείριση των αποκαλύψεων που παρέχουν οι πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος. Το πλαίσιο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένους ορισμούς, αποτελεσματικά μέτρα προστασίας έναντι οιασδήποτε μορφής αντιποίνων, καθώς και απαλλαγές αυτών από ποινικές και αστικές διαδικασίες, υπό ορισμένως προϋποθέσεις. Επίσης, θα πρέπει να υποχρεωθούν οι επιχειρήσεις να δημιουργήσουν ασφαλή εσωτερικά συστήματα προστασίας πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος.

Κατά την άποψή μου, ο όρος «πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος» ("whistle-blower”) πρέπει να ερμηνεύεται ευρέως. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τα πρόσωπα που έχουν εύλογη απόδειξη για παράνομη ή επιβλαβή πράξη που υπονομεύει ή θέτει σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον, ακόμα κι αν ο ίδιος δεν είναι αυτόπτης μάρτυρας. Ειδικά οι πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι υπηρετούν σε κρίσιμους τομείς για τα δημόσια συμφέροντα (π.χ. στρατός, αστυνομία, μυστικές υπηρεσίες, προσωπικό των τραπεζών) πρέπει να απολαμβάνουν προσήκουσα προστασία. Όταν κάποιος αναγνωριστεί ως πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος, τα μέτρα που λαμβάνονται εναντίον του θα πρέπει να τερματιστούν. Αυτός θα πρέπει μάλιστα να λαμβάνει πλήρη αποζημίωση για τις οικονομικές, κοινωνικές, ηθικές και ψυχολογικές βλάβες, όπως απώλεια αποδοχών και θέσης, καθώς και για την ψυχική οδύνη που υπέστη.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να συσταθούν ανεξάρτητες εθνικές και ενωσιακές αρχές για την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος και την επαλήθευση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που συλλέγονται. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να αναπτύξουν αρχείο σχετικών δεδομένων, σημεία αναφοράς καταγγελιών και συγκεκριμένους δείκτες για την αποτελεσματική πολιτική προστασίας των πληροφοριοδοτών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει επίσης να δημιουργηθούν εύκολα προσβάσιμες ιστοσελίδες σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, παρέχοντας συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Θα πρέπει να καταστεί δυνατή η εμπιστευτική υποβολή των καταγγελιών σε αυτές. Επιπλέον, θα πρέπει να συσταθεί ειδική μονάδα με γραμμή αναφοράς καθώς και σχετικές ανοικτές γραμμές επικοινωνίας, δικτυακοί τόποι και ασφαλή σημεία επαφής εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εντός κάθε εθνικού κοινοβουλίου των κρατών μελών για τη λήψη σχετικών πληροφοριών από τους πληροφοριοδότες. Οι ειδικές αυτές μονάδες πρέπει επίσης να παρέχουν συμβουλές και βοήθεια για την προστασία τους από τυχόν αντίποινα. 

Κοντολογίς, ο ρόλος των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος στην αποκάλυψη παρανομιών που υπονομεύουν ή θέτουν σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με όλα τα δυνατά μέσα, υπό την προϋπόθεση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αυτός είναι τελικά και ο κεντρικός στόχος των τροπολογιών που έχω ήδη καταθέσει.

Ευχαριστώ