ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Βρυξέλλες, 13/10/2017
Σε γραπτή ερώτηση του ανεξάρτητου ευρωβουλευτή Κ. Χρυσόγονου σχετικά με τη φτωχοποίηση μεγάλου μέρους των Ελλήνων συνταξιούχων εξαιτίας των συνεχών περικοπών των συντάξεων τους, που απορρέουν από τα μνημονιακά μέτρα, απάντησε ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων κ. Mοσκοβισί. Ο Ευρωπαίος επίτροπος σημείωσε κατ’ αρχήν ότι, για να επανέλθει η ελληνική οικονομία σε βιώσιμη τροχιά ο ελληνικός λαός κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες και έκανε θυσίες. Τόνισε ωστόσο ότι η εφαρμογή των μέτρων που αφορούν τις συντάξεις, όπως περιγράφονται στο μνημόνιο συνεννόησης, αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών αρχών.
Απέναντι σε επίκαιρα στοιχεία για τη δεινή κατάσταση των συνταξιούχων που παρέθεσε ο Κ. Χρυσόγονος, ο κ. Μοσκοβισί φαίνεται ότι αποφεύγει να απαντήσει ευθέως. Δίχως να αμφισβητεί τα εν λόγω στοιχεία, αρκείται στην παράθεση αποσπασματικών στατιστικών στοιχείων, προκειμένου να υπερασπιστεί τη στάση της ΕΕ σε αυτό το ζήτημα. Ο κ. Μοσκοβισί σημειώνει ότι οι μέσες αναπροσαρμογές των συντάξεων από το 2010 και ύστερα ήταν μικρότερες σε σύγκριση με τη μείωση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των νεότερων ομάδων του πληθυσμού.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, το γεγονός ότι οι μειώσεις των συντάξεων κατά μέσο όρο από το 2010 και ύστερα υπήρξαν μικρότερες από την μείωση του εισοδήματος των νεότερων ομάδων του πληθυσμού, θεωρείται αρκετό να αντικρούσει τα στοιχεία εξαθλίωσης των συνταξιούχων από τις συνεχιζόμενες περικοπές. Το επιχείρημα αυτό καταδεικνύει χαρακτηριστικά τον κυνικό τρόπο αντίληψης της δυσχερούς κοινωνικοοικονομικής κατάστασης της Ελλάδας. Με άλλα λόγια, η Επιτροπή θεωρεί ότι εφόσον νεότερες ηλικιακές ομάδες έχουν υποστεί μεγαλύτερες μειώσεις στο εισόδημά τους σε σχέση με τους συνταξιούχους, οι συνταξιούχοι δεν έχουν λόγο να διαμαρτύρονται για τις περικοπές που υφίστανται.
Εν συνεχεία, ο κ. Μοσκοβισί προς επίρρωση των θέσεων της Επιτροπής, επισημαίνει ότι οι μέσες αναπροσαρμογές των συντάξεων από το 2010 έχει οδηγήσει στη μείωση των επιπέδων σχετικής φτώχειας για τα άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω από το 2010 και μετά. Ωστόσο ο Ευρωπαίος δεν εξηγεί, πώς συνδέονται οι περικοπές των συντάξεων με τη μείωση της φτώχειας των συνταξιούχων κατά το παραπάνω χρονικό διάστημα. Για να ενισχύσει τη θέση του παραπέμπει (υποσημ. 2) σε πίνακα της Eurostat (http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tespm010&plugin=1), που δείχνει ότι το ποσοστό των ανθρώπων που κινδυνεύουν από φτώχεια στην Ελλάδα το έτος 2016- αν και από το 2013 και ύστερα μειώνεται ελαφρώς - εξακολουθεί πάντως να είναι μεγαλύτερο από ότι το 2010. Είναι όμως προφανές ότι το στοιχείο αυτό δε σχετίζεται με το παρόν αυξημένο επίπεδο φτώχειας των συνταξιούχων και τις δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον, καθώς είναι διαφορετικός ο δείκτης κινδύνου φτωχοποίησης από την ίδια τη φτωχοποίηση.
Σε ό,τι αφορά τις πρόσφατα θεσπισμένες συνταξιοδοτικές περικοπές (πρβλ. ενδεικτ. ν. 4387/2016), αλλά και την προνομοθετημένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2019 (ν. 4472/2017), ο κ. Μοσκοβισί θεωρεί ότι αυτές δεν επιτείνουν τη φτωχοποίηση των συνταξιούχων, καθώς στοχεύουν στις επικουρικές συντάξεις των συνταξιούχων υψηλού εισοδήματος, χωρίς άλλες ομάδες να υφίστανται ονομαστικές περικοπές σε σχέση με τα τέλη του έτους 2014. Επικαλείται μάλιστα νομική γνωμοδότηση των ευρωπαϊκών αρχών, που κρίνει ότι η προνομοθετημένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων [1].
Από την απάντηση της Επιτροπής συνάγεται ότι δεν έχει σχεδιάσει κάποια στρατηγική για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των συνταξιούχων. Κατά τα λεγόμενα του κ. Μοσκοβισί, η Επιτροπή επικεντρώνει τις προσπάθειες της στην παροχή τεχνικής βοήθειας για την εφαρμογή του προγράμματος Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, στηρίζει γενικά και αόριστα τις αρχές στη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του ελληνικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, καθώς και στην εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων που διασφαλίζουν ότι θα είναι βιώσιμη η υψηλής ποιότητας περίθαλψη και ότι όλοι οι Έλληνες πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτή. Με δεδομένη όμως τη ζοφερή πραγματικότητα της εντεινόμενης κρίσης στο σύστημα υγείας της Ελλάδας, είναι απορίας άξιο, για το αν και πώς οι ευρωπαϊκοί θεσμοί στηρίζουν στην πράξη τη διασφάλιση της υψηλής ποιότητας περίθαλψης και της πρόσβασης σε αυτή όλων των Ελλήνων πολιτών.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, η εμπειρία έχει δείξει ότι τα δεδομένα προβλήματα δε βελτιώνονται ούτε με υπεκφυγές, ούτε με αόριστα καθησυχαστικά λόγια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ούτε απλώς με τεχνικά μέτρα. Η παραδοχή της πραγματικότητας, που φαίνεται ότι αποφεύγει η Επιτροπή, θα ήταν το πρώτο βήμα για την επίλυση αυτών.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης και της απάντησης:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-003876/2017
προς την Επιτροπή
Άρθρο 130 του Κανονισμού
Kostas Chrysogonos (GUE/NGL)
Θέμα: Αντιμέτωποι με τη φτώχεια οι Έλληνες συνταξιούχοι
Την απογοήτευση και τη φτώχεια με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι Έλληνες συνταξιούχοι ως συνέπεια των πολιτικών λιτότητας που απαιτούν και επιβάλλουν τα κράτη – δανειστές, μέσω του «κουαρτέτου» των θεσμών με συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καταγράφει έρευνα του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων. Όπως προκύπτει από την έρευνα, οι 8 στους 10 συνταξιούχους έχουν φθάσει στο στάδιο της εξαθλίωσης, καθώς δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τα φάρμακά τους. Βασική αιτία των προβλημάτων τους αποτελεί ο συνδυασμός μειώσεων στις συντάξεις με την αύξηση της φορολογίας. Χαρακτηριστικά υπολογίζεται πως περίπου 1,5 εκατομμύριο συνταξιούχοι, βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με τη φτώχεια, τη στιγμή που οι προγραμματισμένες περικοπές στις συντάξεις το 2019 θα οδηγήσουν σε νέα απώλεια εισοδημάτων. Παράλληλα, η νέα μείωση λόγω της σταδιακής κατάργησης της «προσωπικής διαφοράς» θα οδηγήσει σε επιπλέον απώλειες [2].
Ερωτάται η Επιτροπή:
Έχει εξετάσει μήπως οι απαιτήσεις των «θεσμών» (εξ ονόματος των κρατών – δανειστών) στους οποίους συμμετέχει και η ίδια η Επιτροπή, για διαρκώς επαχθέστερες μειώσεις συντάξεων προσβάλλουν τα δικαιώματα των ηλικιωμένων για αξιοπρεπή ζωή και συμμετοχή στον κοινωνικό βίο, που κατοχυρώνονται στο άρθρο 25 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης;
Ποιες δράσεις σχεδιάζει ώστε να διαμορφώσει καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για τους συνταξιούχους;
EL
E-003876/2017
Απάντηση του κ. Moscovici
εξ ονόματος της Επιτροπής (17.8.2017)
Για να επανέλθει η ελληνική οικονομία σε βιώσιμη τροχιά ο ελληνικός λαός κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες και έκανε θυσίες. Από κοινού με τις ελληνικές αρχές, η Επιτροπή επιδίωξε επομένως να ελαχιστοποιήσει τις αρνητικές επιπτώσεις στους συνταξιούχους και να βελτιώσει την κατάσταση των πλέον ευάλωτων ομάδων. Η εφαρμογή των μέτρων που αφορούν τις συντάξεις όπως περιγράφονται στο μνημόνιο συνεννόησης αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών αρχών.
Οι μέσες αναπροσαρμογές των συντάξεων από το 2010 ήταν μικρότερες σε σύγκριση με τη μείωση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των νεότερων ομάδων του πληθυσμού, γεγονός που έχει πράγματι οδηγήσει στη μείωση των επιπέδων σχετικής φτώχειας για τα άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω από το 2010 και μετά [3]. Οι αναπροσαρμογές των συντάξεων που επήλθαν με τον νόμο 4387/2016 δεν θα μεταβάλουν την τάση αυτή· στοχεύουν στις επικουρικές συντάξεις των συνταξιούχων υψηλού εισοδήματος, χωρίς άλλες ομάδες να υφίστανται ονομαστικές περικοπές σε σύγκριση με τα τέλη του 2014. Όσον αφορά την προνομοθετημένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2019 (νόμος 4472/2017), οι αρχές υπέβαλαν νομική γνωμοδότηση που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μεταρρύθμιση διασώζει τον πυρήνα του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, προβαίνοντας στις ελάχιστες δυνατές αναγκαίες περικοπές, και είναι, κατά συνέπεια, σύμφωνη με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η Επιτροπή έχει στηρίξει τις αρχές, μέσω τεχνικής βοήθειας η οποία συντονίζεται από την υπηρεσία στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (SRSS), στην εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο του προγράμματος Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης [4], το οποίο παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στους πλέον ευάλωτους πολίτες και εξασφαλίζει κοινωνικές υπηρεσίες και ενεργοποίηση της αγοράς εργασίας.
Ομοίως, η Επιτροπή στηρίζει τις αρχές στη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του ελληνικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, καθώς και στην εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων που διασφαλίζουν ότι θα είναι βιώσιμη η υψηλής ποιότητας περίθαλψη και ότι όλοι οι Έλληνες πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτή.
________________________________________
